Anders.Brugge vraagt tijdens Childless Awareness Week aandacht voor onzichtbaar verlies bij onvervulde kinderwens. “Niet elk verlies is zichtbaar. Soms rouw je om een toekomst die er nooit zal zijn."

“Heb je kinderen?” Een eenvoudige vraag die vaak zonder nadenken wordt gesteld. Maar voor mensen met een onvervulde kinderwens kan die vraag bijzonder pijnlijk zijn. Tijdens Childless Awareness Week vraagt Marieke Geerardyn (36), moeder van drie, student vroedkunde en bestuurslid van Anders.Brugge, aandacht voor het vaak onzichtbare verdriet achter kinderloosheid.

“Als moeder van drie weet ik hoe vanzelfsprekend kinderen en ouderschap in onze samenleving kunnen lijken”, vertelt Marieke. “Maar sinds ik opnieuw ben gaan studeren, kijk ik daar anders naar. Wanneer iemand geen kinderen heeft, hebben we vaak snel een idee klaar over waarom dat zo zou zijn. Terwijl we helemaal niet weten welk verhaal daarachter zit.”

Volgens haar gaat het verhaal bovendien verder dan mensen die een fertiliteitstraject hebben doorlopen. “Er zijn mensen die jarenlang behandelingen hebben gevolgd en uiteindelijk moeten aanvaarden dat ze geen kinderen zullen krijgen. Maar er zijn ook mensen die nooit aan zo’n traject beginnen. Denk bijvoorbeeld aan alleenstaanden die geen partner vinden met wie ze een gezin kunnen vormen, mensen die om medische of persoonlijke redenen geen kinderen kunnen krijgen of LGBTQ+ personen voor wie de weg naar ouderschap niet vanzelfsprekend is.”

Net omdat er vaak geen zichtbaar moment van afscheid is, blijft het verdriet volgens haar makkelijk onder de radar. “Er is geen kind geweest om afscheid van te nemen. Geen herinneringen, geen begrafenis of ceremonie. Toch kun je rouwen om een toekomst die je jarenlang voor ogen had. Om een gezin dat je dacht te hebben, een zwangerschap die je nooit zult meemaken of een kind dat je nooit zult zien opgroeien.” Volgens Marieke Geerardyn speelt ook een onuitgesproken maatschappelijke verwachting een rol. “We lijken nog vaak uit te gaan van het klassieke plaatje: huisje, tuintje, kindje. Maar niet elke relatie of elk huwelijk mondt uit in een kind. Toch wordt dat soms bijna als de vanzelfsprekende volgende stap gezien. Die maatschappelijke standaard mogen we wat mij betreft wat meer loslaten.”

Ook in het dagelijkse taalgebruik is volgens haar meer voorzichtigheid nodig. Opmerkingen als “Je weet maar nooit” of “Je kunt toch ook gelukkig zijn zonder kinderen?” zijn vaak goed bedoeld, maar kunnen kwetsend zijn. “Ik wil zeker niet zeggen dat iedereen zonder kinderen verdriet heeft. Sommige mensen kiezen bewust voor een leven zonder kinderen en zijn daar gelukkig mee. Het gaat erom dat we niet voor iemand anders bepalen hoe die persoon zich hoort te voelen.”

Vanuit Anders.Brugge wil Marieke daarom vooral het gesprek openen. “Wanneer iemand zegt: ‘Nee, ik heb geen kinderen’, stopt het gesprek vaak. Maar misschien begint daar net een verhaal. We hoeven niet te weten welk verhaal iemand draagt. We kunnen wel stoppen met ervan uit te gaan dat er geen verhaal is.”

Niet iedereen zonder kinderen is ongelukkig. Niet iedereen met een kinderwens ervaart kinderloosheid als verlies. Maar iedereen verdient de ruimte om daar zelf betekenis aan te geven.