Anders. vraagt een kritisch Belgisch standpunt na hoorzitting over chat-control

Chatcontrol is de naam voor een Europees wetsvoorstel dat kinderporno en online kindermisbruik moet vermijden. De strijd tegen kindermisbruik moet keihard gevoerd worden. Maar daarvoor is Chatcontrol noch wenselijk, noch geschikt. In de praktijk komt dit neer op grootschalige scanning van alle privéberichten van EU-burgers. Dit gaat voor de Anders. fractie een brug te ver. Vlaams parlementslid Jasper Pillen, met brede steun in de commissie, verzocht om een hoorzitting in het Vlaams Parlement om meer duidelijkheid te krijgen. Een professor en wereldautoriteit, een politiecommissaris gespecialiseerd in de strijd tegen kindermisbruik, een privacy-expert en een diplomaat gaven hun visie.

Het principe van Chatcontrol is het volgende: algoritmes moeten elke foto van vermeend kindermisbruik aanduiden en melden. Dit kan dus gaan om harde beelden maar evengoed over de foto van het kleinkind in het badje die omdat deelt in een familie whatsapp groep. Algoritmes, als ze al de het beeld herkennen, maken geen onderscheid. En menselijke controle is er niet.

Zoals aangegeven door professor Bart Preneel (afdelingshoofd computerbeveiliging en industriële cryptografie KU Leuven) zijn er veel technische obstakels zoals informatielekken, vals-positieven en vals-negatieven. De voorgestelde technologie slaagt er op dit moment nog niet in om foutloos een hond van een stropdas (!) te onderscheiden. Door de hiaten in de technologie zullen er te veel foutieve meldingen worden gemaakt. Stel u voor dat de politiediensten instellen dat ze bij detectie van 1 verdachte foto of ‘hit’ je wordt gezien als potentiële dader van kindermisbruik, dan zou dit neerkomen op 406 miljoen verdachten per jaar. Zelfs indien de politiediensten 10 verdachte foto’s als maatstaf gebruiken worden om iemand te laten opvallen via het algoritme zouden nog steeds 69.000 onschuldige burgers per jaar gerapporteerd worden. Hierdoor zouden de fouten zich opstapelen en de efficiënte werking van de politiediensten onmogelijk maken.

Commissaris Yves Goethals bevestigde deze zorgen (sectiechef eenheid child abuse, directie serious organised crime, federale politie). Hij vermeldde ook dat voordat een beeld van kindermisbruik wordt onderschept er al reeds een kind werd misbruikt. Chatcontrol helpt hier alvast niets aan. Daarnaast voorziet het voorstel ook geen oplossing voor de verspreiding van beelden op het ‘darkweb.’ De echte oorzaken van dit probleem worden dus niet aangepakt door dit voorstel. De toegang tot al de berichten van de EU-burgers vormt een inbreuk op het grondrecht op privacy. Dit recht is niet absoluut maar een inbreuk ertegen is enkel legitiem als het een legitiem doel heeft, noodzakelijk en proportioneel is.

Zoals privacyjurist Dobbelaere-Welvaert stelt, is het voorgelegde model niet proportioneel. Het maakt immers geen onderscheid tussen een verdachte en een onschuldige burger. Een ouder die een schattige foto van zijn kind in een Whatsapp groep post loopt het risico om met de huidige technologie tegen 1 ‘hit’ aan te lopen en verdacht te worden van het verspreiden van kinderporno. Dit is totaal absurd en compleet disproportioneel. Daarnaast verlaagt het uitrollen van de controlesystemen voor Chat-control de drempel om deze voor andere doeleinden te gebruiken. Het schept dus een precedent voor massasurveillance. Wat is het volgende? Eenmaal deze controle is ingevoerd zal elke overheid al snel ook andere vormen van criminaliteit of ongewenst gedrag gaan controleren in onze berichten. Willen we in zo’n samenleving leven?

De heer Poelman, die de diplomatieke vertegenwoordiger is van Vlaanderen bij de Europese Unie, verklaarde dat België geen standpunt heeft ingenomen in de Raad en in tegenstelling tot Italië geen verklaring heeft afgelegd waarom ze dit niet heeft gedaan. Dit is opnieuw een voorbeeld dat ons land, door interne meningsverschillen, te vaak geen standpunt inneemt op het Europese niveau, wat nefast is voor onze geloofwaardigheid. De Anders. fractie roept op om een kritisch standpunt in te nemen waarbij de overheid niet alle end-to-end versleutelde berichten scant en is tegen de verzwakking of omzeiling van encryptie. Daarnaast bestrijden we ook elke algemene, massale scanning van alle gebruikers. Het disproportioneel schenden van het recht op privacy zal ons niet veiliger maken en riskeert zelf de strijd tegen kindermisbruik, die nog moet opgeschaald worden, nog moeilijker te maken.